Powrót do bloga
By Agnieszka Krajewska

"Kokedama - harmonia w niedoskonałości" - warsztaty dla mam wychowujących dzieci z niepełnosprawnością

W środę przedpołudniem spotkałyśmy się z kilkoma niezwykłymi kobietami. Podarowałyśmy sobie wzajemnie czas spędzony razem, wspólne tworzenie, rozmowy, kontakt z darami natury. Uczestniczki zajęć stworzyły kokedamy - rośliny otulone mchem i ziemią uformowaną w kulę. Tradycja tworzenia tych roślinnych kompozycji wywodzi się z Japonii. „Koke” oznacza mech, a „dama” to kula, połączone razem oznaczają po prostu kulę ziemi pokrytą mchem.

#warsztaty

W środę przedpołudniem spotkałyśmy się z kilkoma niezwykłymi kobietami. Podarowałyśmy sobie wzajemnie czas spędzony razem, wspólne tworzenie, rozmowy, kontakt z darami natury. Uczestniczki zajęć stworzyły kokedamy - rośliny otulone mchem i ziemią uformowaną w kulę. Tradycja tworzenia tych roślinnych kompozycji wywodzi się z Japonii. „Koke” oznacza mech, a „dama” to kula, połączone razem oznaczają po prostu kulę ziemi pokrytą mchem.

Kokedamy mają nie tylko znaczenie dekoracyjne. Ich tworzenie to przede wszystkim sposób nawiązanie głębszej relacji z naturą, wymagający troski i pielęgnacji, co w kulturze japońskiej uchodzi za formę medytacji i relaksu. To rodzaj filozofii, w której istotna jest bliskość natury, dbałość o ekologię i radość z obcowania z roślinami. Forma kulista nie jest tu przypadkowa — w kulturze japońskiej, a także w innych tradycjach wschodnich, kula symbolizuje pełnię, jedność i harmonię. Mech natomiast długowieczność. Kokedama jest symbolem zdrowia, równowagi, piękna, uważności, prostoty i powrotu do tego, co prawdziwe.

Zajęcia rozpoczęły się od spokojnego, relaksującego poznawania wszystkimi zmysłami naturalnych roślinnych materiałów, którymi udekorowany był stół. Uczestniczki obserwowały subtelne odcienie zielonych mchów – od bardzo jasnych do ciemnozielonych, a także ich budowę i strukturę – od bardzo cieniutkich i delikatnych do gęstych i mocnych niczym miniaturowy las. Można było się im też przyjrzeć dokładniej przez lupy i zobaczyć jak fantastyczne mają kształty, łodyżki, listki i co kryją w swoich głębinach. Mchy również nieziemsko pachną lasem, powietrzem, bliskością ziemi. Równie przyjemne i hortiterapeutyczne było doświadczanie ziemi – zanurzanie rąk, mieszanie, ugniatanie kul. Można było zamknąć oczy i zastanowić się co czujemy, gdy jej dotykamy, czy jest ciepła czy zimna, czy budzi jakieś wspomnienia albo skojarzenia. Obserwować jaki ma kolor i jak pachnie.

Praca nad tworzeniem kokedam przebiegała w spokojnym relaksującym tempie. Do wysypanej na tace ziemi uczestniczki dodawały specjalną japońską glinkę akadamę, która zapewnia odpowiednią retencją wody i napowietrzanie korzeni. Obficie nawadniały swoje kule, aby były zwarte i wytrzymałe. Z zestawu przygotowanych roślin wybrały te, które najbardziej im się podobały. Po wyjęciu ich z doniczek starannie wybierały ziemię spomiędzy korzeni, by przygotować rośliny do umiejscowienia w ulepionych przez siebie kulach. Obserwowały systemy korzeniowe uważnie przyglądając się, które składają się z kilku mocnych kłączy, a które z całej siatki drobnych. Umieszczone w ziemi rośliny były następnie czule otulone mchem i przewiązane sznurkiem. Każda uczestniczka stworzyła swoją własną kokedamę - mały osobisty świat, z którym można nawiązać relację poprzez codzienną pielęgnację i przyjemność obserwowania jak wzrasta i jak się rozwija. Cały ten proces był spokojnym, hortiterapeutycznym doświadczaniem harmonii, akceptacji i radości tworzenia.

Warsztaty odbyły się w ramach projektu na rzecz matek wychowujących dzieci z niepełnosprawnością „W drodze do poznania siebie” zorganizowanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (filia Grunwald) z inicjatywy pani Elwiry Gorwa-Walkiewicz. Ich celem było stworzenie przyjaznej przestrzeni i okazji do wyjścia z domu, nawiązania i zbudowania relacji z innymi kobietami w podobnych życiowych sytuacjach. Cieszymy się, że podczas naszych hortiterapeutycznych zajęć tworzenia kokedam udało nam się razem z uczestniczkami zbudować bezpieczną atmosferę wytchnienia i regeneracji. Dziękujemy za spotkanie, wspólnie spędzony czas, rozmowy i uśmiech. Dziękujemy Pani Elwirze Gorwa-Walkiewicz za zaproszenie.

Autor:

Agnieszka Krajewska

Agnieszka Krajewska

Animatorka kultury, autorka, koordynatorka, producentka wielu krajowych i międzynarodowych projektów artystycznych oraz edukacyjnych realizowanych we współpracy z instytucjami lokalnymi oraz w Austrii, Finlandii, Holandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Indiach. Członkini Polskiego Komitetu Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania przez Sztukę InSEA. Ekspertka Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. _Od wielu lat staram się rozwijać potencjał twórczy dzieci, młodzieży, dorosłych inicjując projekty i wydarzenia. Inspiruje mnie zarówno sztuka, jak i natura, chętnie korzystam z nowych technologii. Jedną z moich pierwszych autorskich inicjatyw był międzynarodowy projekt „Granum” – artystyczne ziarna zaprojektowane przez dzieci i młodzież zostały przekazane innym młodym twórcom i powstały z nich fantastyczne ogrody wykreowane w kilkunastu poznańskich parkach miejskich. Chętnie angażuję się jako wolontariuszka w działania wspierające ludzi zarówno w ich rozwoju, jak i w trudnych życiowych sytuacjach (między innymi podczas Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, w projektach dla osób z doświadczeniem uchodźczym, prowadząc koło naukowe w jednej z poznańskich szkół podstawowych)._

Więcej postów

„STOP, zanim zrozumiesz. O odzyskiwaniu steru w cieniu drzew”

„STOP, zanim zrozumiesz. O odzyskiwaniu steru w cieniu drzew”

„Poemat” o Lecie w Teatrze wygłoszony przez Barbarę Wójcik-Wiktorowicz podczas sesji naukowo-edukacyjnej „Sztuka, natura, rekreacja w przestrzeni publicznej” zorganizowanej 9 maja 2026 roku przez Polski Komitet Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania przez Sztukę InSEA we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim i Instytutem Malarstwa i Edukacji Artystycznej UKEN w Krakowie w Centrum Organizacji Wydarzeń Kulturalnych i Konferencji Uniwersytetu Łódzkiego.

„Małe początki – wielkie cuda” - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem  (13.05.2026)

„Małe początki – wielkie cuda” - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (13.05.2026)

Tym razem podczas zajęć hortiterapeutycznych dzieci poznawały świat ziół oraz ich zastosowanie w codziennym życiu, angażując przy tym wszystkie zmysły — dotyk, wzrok, węch, smak i słuch. Pierwsza część spotkania poświęcona była tworzeniu własnej soli lawendowo-rumiankowej do kąpieli. Druga część warsztatów to komponowanie własnych mieszanek herbacianych.

"Małe początki - wielkie cuda" - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (7.05.2026)

"Małe początki - wielkie cuda" - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (7.05.2026)

Kolejne warsztaty z cyklu „Małe początki – wielkie cuda” były bardzo zielone i bardzo pachnące. Tematem była mięta. Przyniosłyśmy na zajęcia mnóstwo jej gatunków: pieprzową, marokańską, meksykańską, ananasową, truskawkową, gruszkową. Najpierw powoli i dokładnie obserwowaliśmy jak wyglądają różne odmiany tej niezwykle aromatycznej rośliny.