"Małe początki - wielkie cuda" - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (28-29.04.2026)

Warsztaty z cyklu „Małe Początki Wielkie Cuda” po raz drugi stworzyły przestrzeń do spotkania dzieci z naturą, tym razem pod hasłem „Pod ziemią dzieje się magia”. W zajęciach uczestniczyły dzieci ze spektrum autyzmu, dlatego wszystkie aktywności zostały zaplanowane w sposób wspierający ich potrzeby sensoryczne, emocjonalne i rozwojowe. Kluczowe znaczenie miało tu nie tylko samodzielne wykonanie zadań, ale również samo doświadczanie, obserwowanie i bycie w procesie.

Spotkanie rozpoczęło się od poznawania różnych rodzajów cebul. Dzieci oglądały cebulę czerwoną, żółtą i białą, a także szalotkę i cebule gladioli. Różnice w kolorze, wielkości i kształcie stanowiły bogaty materiał do stymulacji wzrokowej. Uczestnicy mogli dotykać, przyglądać się i porównywać, co sprzyjało budowaniu uważności oraz oswajaniu nowych bodźców w bezpiecznym otoczeniu.

Kolejnym etapem było obieranie cebuli z łuski. Czynność ta, wykonywana u niektórych dzieci przy wsparciu prowadzących, dostarczała intensywnych wrażeń dotykowych. Uczestnicy doświadczali różnych faktur i grubości warstw, co w hortiterapii pełni ważną funkcję stymulującą układ sensoryczny. Powtarzalność ruchów oraz skupienie na jednej czynności działały wyciszająco i porządkująco.

W dalszej części zajęć pojawił się krótki, bardziej zabawowy element polegający na turlaniu cebul do osoby siedzącej obok. Aktywność miała lekki, swobodny charakter i wprowadzała chwilę rozluźnienia. Jednocześnie dostarczała dzieciom dodatkowych bodźców ruchowych oraz pozwalała w bezpieczny sposób doświadczać prostych form kontaktu z drugim uczestnikiem.

Dzieci uczestniczyły w przygotowaniu podłoża z różnym poziomem wsparcia. Część z nich samodzielnie wsypywała do donic ziemię, inne dołączały do działania przy towarzyszeniu prowadzących, obserwując kolejne etapy, takie jak dodawanie keramzytu, perlitu i umieszczanie cebulek. Przezroczyste pojemniki pozwolą im później przyglądać się temu, co zwykle pozostaje ukryte, czyli rozwojowi korzeni i zmianom zachodzącym pod powierzchnią ziemi.

Na zakończenie zajęć dzieci mogły uczestniczyć w aktywności plastycznej z wykorzystaniem cebuli jako stempla. Przykładanie do poduszki nasączonej tuszem i odbijanie na kartce dostarczało wyraźnych bodźców sensorycznych i wizualnych. Powstające obrazy były efektem samego procesu, który miał przede wszystkim znaczenie terapeutyczne, wspierając ekspresję i swobodę działania. W trakcie zajęć pojawił się też spontaniczny moment ciekawości smakowej – jedno z dzieci spróbowało kawałka cebuli.

Drugie warsztaty z cyklu pokazały, że kontakt z naturą może być skutecznym narzędziem wspierającym dzieci ze spektrum autyzmu. „Pod ziemią dzieje się magia” nie odnosiło się wyłącznie do świata roślin, ale także do subtelnych procesów zachodzących w dzieciach podczas spokojnego, uważnego doświadczania.