Fundacja HortiterapiaHortiterapia – co to znaczy i kiedy powstała ta metoda terapii
Pojęcie hortiterapii wywodzi się z łacińskiego określenia „hortus” – miejsca pełnego zieleni i roślin, czyli ogrodu.
#hortiterapia
#ogród
Pojęcie hortiterapii wywodzi się z łacińskiego określenia „hortus” – miejsca pełnego zieleni i roślin, czyli ogrodu. Ta metoda terapii polega na wykorzystywaniu roślin i działań ogrodniczych jako sposobu wspierania zdrowia psychicznego i fizycznego. Pomaga pacjentom odzyskać poczucie sprawczości i wewnętrzny spokój. To nie tylko wsparcie terapeutyczne, ale także sposób na odpoczynek i profilaktykę zdrowia psychicznego. Natura pomaga każdemu – niezależnie od wieku czy stanu zdrowia – odnaleźć równowagę i oderwać się od codziennego pośpiechu.
Już od najdawniejszych czasów ludzie odkrywali, że kontakt z roślinami i praca w ogrodzie mają kojący wpływ na ciało i umysł. W starożytnym Egipcie spacery po zielonych przestrzeniach zalecano członkom rodzin królewskich zmagającym się z problemami psychicznymi, ponieważ uważano, że natura pomaga odzyskać spokój i równowagę. Z biegiem lat podobne podejście znalazło zastosowanie w ośrodkach psychiatrycznych w Europie i Ameryce Północnej, gdzie ogrody projektowano tak, aby wspierały proces leczenia. Za jednego z pierwszych propagatorów hortiterapii uznaje się Benjamin Rusha, amerykańskiego lekarza i wykładowcę, który zauważył, że zajmowanie się roślinami i praca w ogrodzie sprzyjają poprawie samopoczucia psychicznego pacjentów. W 1817 roku, przy jednej z klinik psychiatrycznych w Stanach Zjednoczonych, powstał park obejmujący lasy i łąki, który wykorzystywano do terapii. Z czasem zauważono, że pacjenci korzystający z takich przestrzeni szybciej dochodzą do siebie, a szczególnie istotne okazało się to w rehabilitacji osób dotkniętych stresem pourazowym. W latach 30. XX wieku w Wielkiej Brytanii hortiterapia została doceniona już na poziomie systemowym i włączoną ją do metod wspierających tradycyjne leczenie pacjentów zmagających się zarówno z chorobami ciała, jak i umysłu. Następnie stała się obiektem badań naukowych. Metody pracy z pacjentami zaczęto dopasowywać do ich indywidualnych potrzeb. Pierwsze specjalnie zaprojektowane ogrody rehabilitacyjne powstawały przy szpitalach i placówkach opiekuńczych.
Obecnie hortiterapię stosuje się w terapii osób z problemami psychicznymi, niepełnosprawnościami czy po przebytych urazach i chorobach. Wykorzystywana jest m.in. w pracy z seniorami, osobami z depresją, dziećmi ze spektrum autyzmu czy weteranami. Coraz częściej zwraca się też uwagę na jej znaczenie dla młodzieży. W czasach, gdy dominuje ekranowy styl życia, kontakt z naturą staje się wręcz niezbędny. Przebywanie w lesie, dotykanie ziemi, obserwacja roślin czy zwykły spacer sprzyjają koncentracji, redukują stres i ułatwiają budowanie relacji. W naszym kraju hortiterapia nie jest jeszcze powszechna, ale jej popularność systematycznie rośnie, a kolejne placówki odkrywają jej potencjał.
Hortiterapia to dziedzina, która czerpie z wielu obszarów – poczynając od medycyny i psychologii, po ogrodnictwo, zielarstwo i edukację przyrodniczą. Jednym z ważnych nurtów w hortiterapii jest socjoogrodnictwo, w którym istotne jest budowanie relacji społecznych poprzez wspólną pracę w ogrodzie. Przestrzenie terapeutyczne skomponowane z roślin mogą wyglądać bardzo różnie – jako zaciszne zakątki do relaksu, ogrody pobudzające zmysły, edukacyjne rabaty czy miejsca zaprojektowane do pracy warsztatowej. Znajdują się dziś nie tylko przy szpitalach, ale także przy szkołach, przedszkolach, domach seniora oraz na osiedlach.
Wiele analiz naukowych potwierdza, że praca z roślinami skutecznie wspiera regenerację emocjonalną i fizyczną, pomaga odzyskać równowagę, poprawia nastrój i zmniejsza napięcie. Dlatego coraz częściej ogrody stają się stałym elementem programów wsparcia terapeutycznego na całym świecie.
Opracowano na podstawie:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Benjamin_Rush
https://www.czytelniamedyczna.pl/5925,hortikuloterapia-moc-ukryta-w-ogrodach.html
Anna Staniewska, Ogrody szpitali psychiatrycznych z przełomu XIX i XX wieku – reinterpretacja, Wiadomości Konserwatorskie, Journal of Heritage Conservation 53/2018
Autor:
Violetta Pinkowska
Ogrodniczka i projektantka zieleni z doświadczeniem w prowadzeniu własnego centrum ogrodniczego. Dyplomowana hortiterapeutka, która łączy pasję do roślin z pracą z ludźmi, tworząc przestrzenie sprzyjające relaksowi i bliskości z naturą. Interesuje się projektowaniem ogrodów, podróżami, dobrą książką i długimi spacerami po lesie. Czerpie inspirację do działania z kontaktu z naturą, spotkań z ludźmi i codziennych drobnych radości, które czynią życie pełniejszym. _Staram się łączyć wiedzę o roślinach z troską o człowieka, pokazując, jak bliskość natury wspiera zdrowie psychiczne, kreatywność i wewnętrzny spokój. W swojej pracy stawiam na uważność, relacje i naturalny rytm przyrody – wierzę, że ogród to przestrzeń, która potrafi przywrócić harmonię, wzmocnić i zainspirować. Podczas zajęć hortiterapeutycznych prowadzę uczestników ku większej świadomości siebie, zachęcam do czerpania energii i odnajdywania radości z prostych czynności. Głęboko wierzę, że kontakt z naturą jest lekarstwem na codzienny pośpiech, a rośliny potrafią opowiadać historie, których warto posłuchać._
