Powrót do bloga
By Violetta Pinkowska

„Małe początki – wielkie cuda” - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (23.04.2026)

Czasem wystarczy jedno małe nasionko, by wydarzyło się coś naprawdę wielkiego. Właśnie tą myślą rozpoczęłyśmy pierwszy cykl warsztatów hortiterapeutycznych „Małe początki – wielkie cuda”, który miałyśmy przyjemność poprowadzić w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnych im. Z. Tylewicza w Poznaniu. Już od pierwszych chwil było jasne, że to spotkanie będzie czymś więcej niż tylko zajęciami. To była przestrzeń do odkrywania, doświadczania i bycia tu i teraz – wszystkimi zmysłami.

#warsztaty

„Małe początki – wielkie cuda”

Cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnych im. Z. Tylewicza w Poznaniu

23.04.2026

Małe nasionko – wielkie cuda. Pierwsze warsztaty, które otwierają nowe możliwości

Czasem wystarczy jedno małe nasionko, by wydarzyło się coś naprawdę wielkiego. Właśnie tą myślą rozpoczęłyśmy pierwszy cykl warsztatów hortiterapeutycznych „Małe początki – wielkie cuda”, który miałyśmy przyjemność poprowadzić w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnych im. Z. Tylewicza w Poznaniu. Już od pierwszych chwil było jasne, że to spotkanie będzie czymś więcej niż tylko zajęciami. To była przestrzeń do odkrywania, doświadczania i bycia tu i teraz – wszystkimi zmysłami.

Trzy grupy, wiele doświadczeń

Zajęcia odbyły się w trzech kameralnych grupach – w pierwszej uczestniczyły trzy osoby, w drugiej cztery osoby, a w trzeciej dwie. Taka forma pozwoliła nam na uważny kontakt z każdym dzieckiem i dostosowanie działań do jego potrzeb, możliwości oraz tempa pracy. Temat spotkania to „Małe nasionko – wielkie cuda”. To właśnie nasiona stały się bohaterami naszych działań – różnokolorowe fasole, groch, nasiona pałki wodnej, klonu i wiele innych naturalnych skarbów.

Zabawa, która angażuje wszystkie zmysły

Najwięcej radości wzbudziły lekkie, puszyste nasiona pałki wodnej i klonu. Dzieci z ogromnym zaangażowaniem dmuchały je, obserwując, jak unoszą się w powietrzu. Ten prosty element stał się źródłem śmiechu, ciekawości i spontanicznej zabawy. Kolejnym etapem było przesypywanie nasion do różnych pojemników – szklanych, metalowych i papierowych. Dzięki temu dzieci mogły nie tylko obserwować, ale także słuchać. Każdy materiał wydawał inny dźwięk, a wspólne działania zamieniły się w tworzenie naturalnej, niepowtarzalnej muzyki. Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się również masa z nasion chia. Przygotowałyśmy z niej pulpę, którą dzieci mogły dotykać, mieszać i badać jej konsystencję. Dla wielu z nich było to nowe doświadczenie – wymagające odwagi, otwartości i przełamywania własnych barier. Tym bardziej cieszył na fakt, że tak chętnie zanurzały dłonie w tej niezwykłej strukturze. Zwieńczeniem zajęć było wykonanie medali z masy solnej – symbolicznych nagród za odwagę, zaangażowanie i uczestnictwo. Każdy medal był wyjątkowy, tak jak wyjątkowe były dzieci biorące udział w warsztatach.

Terapia ukryta w prostych działaniach

Choć nasze zajęcia miały formę zabawy ich znaczenie terapeutyczne jest głębokie i wielowymiarowe. Kontakt z naturalnymi materiałami wspiera integrację sensoryczną – rozwija zmysł dotyku, słuchu i wzroku, a także pomaga dzieciom lepiej rozumieć i organizować bodźce płynące z otoczenia. Przesypywanie, mieszanie czy dotykanie różnych struktur wpływa na rozwój motoryki małej i koordynacji ruchowej. Ćwiczenia oddechowe, takie jak dmuchanie nasion, wspierają regulację napięcia, koncentrację oraz świadomość ciała. Z kolei wspólne tworzenie „muzyki” buduje poczucie sprawczości i zachęca do interakcji. Ważnym aspektem była także praca emocjonalna – dzieci miały możliwość eksplorowania nowych doświadczeń w bezpiecznym środowisku, bez presji i oceniania. Niektóre z nich podejmowały działania, których na co dzień unikają – dotykały nowych faktur, angażowały się w aktywności wymagające większej odwagi czy otwartości. To właśnie w takich momentach dzieje się prawdziwa zmiana.

Małe kroki, wielkie znaczenie

Naszym celem było zainteresowanie dzieci i utrzymanie ich uwagi przez cały czas trwania zajęć – i z radością możemy powiedzieć, że został on osiągnięty. Uważność, zaangażowanie i spontaniczna radość uczestników były najlepszym dowodem na to, jak bardzo potrzebne są tego typu działania. Hortiterapia pokazuje, że rozwój nie musi odbywać się poprzez trud i wysiłek. Może rodzić się w relacji, w zabawie, w kontakcie z naturą.

To były dopiero pierwsze zajęcia z cyklu „Małe początki – wielkie cuda”. A skoro już na tym etapie wydarzyło się tak wiele – z niecierpliwością czekamy na kolejne spotkania i kolejne małe cuda.

Autor:

Violetta Pinkowska

Violetta Pinkowska

Ogrodniczka i projektantka zieleni z doświadczeniem w prowadzeniu własnego centrum ogrodniczego. Dyplomowana hortiterapeutka, która łączy pasję do roślin z pracą z ludźmi, tworząc przestrzenie sprzyjające relaksowi i bliskości z naturą. Interesuje się projektowaniem ogrodów, podróżami, dobrą książką i długimi spacerami po lesie. Czerpie inspirację do działania z kontaktu z naturą, spotkań z ludźmi i codziennych drobnych radości, które czynią życie pełniejszym. _Staram się łączyć wiedzę o roślinach z troską o człowieka, pokazując, jak bliskość natury wspiera zdrowie psychiczne, kreatywność i wewnętrzny spokój. W swojej pracy stawiam na uważność, relacje i naturalny rytm przyrody – wierzę, że ogród to przestrzeń, która potrafi przywrócić harmonię, wzmocnić i zainspirować. Podczas zajęć hortiterapeutycznych prowadzę uczestników ku większej świadomości siebie, zachęcam do czerpania energii i odnajdywania radości z prostych czynności. Głęboko wierzę, że kontakt z naturą jest lekarstwem na codzienny pośpiech, a rośliny potrafią opowiadać historie, których warto posłuchać._

Więcej postów

„STOP, zanim zrozumiesz. O odzyskiwaniu steru w cieniu drzew”

„STOP, zanim zrozumiesz. O odzyskiwaniu steru w cieniu drzew”

„Poemat” o Lecie w Teatrze wygłoszony przez Barbarę Wójcik-Wiktorowicz podczas sesji naukowo-edukacyjnej „Sztuka, natura, rekreacja w przestrzeni publicznej” zorganizowanej 9 maja 2026 roku przez Polski Komitet Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania przez Sztukę InSEA we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim i Instytutem Malarstwa i Edukacji Artystycznej UKEN w Krakowie w Centrum Organizacji Wydarzeń Kulturalnych i Konferencji Uniwersytetu Łódzkiego.

„Małe początki – wielkie cuda” - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem  (13.05.2026)

„Małe początki – wielkie cuda” - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (13.05.2026)

Tym razem podczas zajęć hortiterapeutycznych dzieci poznawały świat ziół oraz ich zastosowanie w codziennym życiu, angażując przy tym wszystkie zmysły — dotyk, wzrok, węch, smak i słuch. Pierwsza część spotkania poświęcona była tworzeniu własnej soli lawendowo-rumiankowej do kąpieli. Druga część warsztatów to komponowanie własnych mieszanek herbacianych.

"Małe początki - wielkie cuda" - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (7.05.2026)

"Małe początki - wielkie cuda" - cykl warsztatów hortiterapeutycznych w Szkole Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem (7.05.2026)

Kolejne warsztaty z cyklu „Małe początki – wielkie cuda” były bardzo zielone i bardzo pachnące. Tematem była mięta. Przyniosłyśmy na zajęcia mnóstwo jej gatunków: pieprzową, marokańską, meksykańską, ananasową, truskawkową, gruszkową. Najpierw powoli i dokładnie obserwowaliśmy jak wyglądają różne odmiany tej niezwykle aromatycznej rośliny.